काठमाडौं । पूर्व शिक्षामन्त्री गिरीराजमणि पोखरेलले मदन भण्डारी विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालय (एमबीयुएसटी) लाई  नेपालको प्रगतिशील शैक्षिक मोडलको रूपमा चित्रण गरेका छन्। शनिबार काठमाडौंमा विश्वविद्यालयले आयोजना गरेको ‘विश्वस्तरीय विश्वविद्यालयतर्फको पहिलो कदम’ विषयक अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै पोखरेलले शैक्षिक संस्थाको मूल्यांकन विद्यार्थी संख्याबाट होइन, त्यसले दिने शिक्षाको गुणस्तरबाट हुनुपर्नेमा जोड दिए।

उनले विश्वविद्यालय स्थापनाको प्रारम्भिक प्रयासमा एसियाली विकास बैंकको सहयोगमा सुरु गरिएको परियोजना कानूनी र संस्थागत मतभेदका कारण निष्क्रिय बनेको स्वीकार गरे। तथापि, उनले त्यस असफलतालाई भविष्यका लागि महत्त्वपूर्ण पाठको रूपमा लिएको बताए। “हामीले बाह्य सहयोगको प्रतीक्षा नगरी २०१९ मा आफ्नै ढंगले अघि बढ्ने निर्णय गर्यौं,” उनले स्पष्ट पारे।

पोखरेलले ‘मदन भण्डारी विज्ञान र नवप्रविधि कलेज विधेयक’मार्फत परम्परागत विश्वविद्यालय शासकीय ढाँचाबाट भिन्न एक स्वतन्त्र, उत्तरदायी र राजनीतिक हस्तक्षेपबाट सुरक्षित शैक्षिक संस्था निर्माण गर्ने प्रयास गरिएको बताए। ऐन २०७९ मा संसदबाट पारित भएपछि एक वर्ष नपुग्दै विश्वविद्यालयले भौतिक पूर्वाधार निर्माण, प्रशासनिक संरचना र शैक्षिक गतिविधि आरम्भ गरिसकेको उनले जानकारी दिए।

“हामीले बनाएको संरचना केवल विश्वविद्यालयको लागि मात्र होइन, दक्षिण एसियाकै सन्दर्भमा पनि उदाहरणीय बनिरहेको छ,” पोखरेलले भने, “यसले उद्योगसँग सहकार्य, आवेदनमूलक अनुसन्धान, वैश्विक सहकार्य र नवीन शासकीय मोडेललाई आत्मसात गरेको छ।”

पूर्वमन्त्री पोखरेलले आफूले विगतमा पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, नेपाल खुला विश्वविद्यालय र योगमाया आयुर्वेद विश्वविद्यालय जस्ता संस्थाहरूको स्थापना प्रक्रिया अघि बढाउन सक्रिय भूमिका खेलेको स्मरण गरे। उनले शिक्षा र राष्ट्रिय विकासलाई आफ्नो राजनीतिक यात्राको मूल आधारका रूपमा व्याख्या गरे।

“मदन भण्डारी विश्वविद्यालय केवल एउटा शैक्षिक संस्था होइन,” उनले भने, “यो राष्ट्रले आफ्नो उद्देश्यप्रति देखाएको स्पष्टता, एकता र दृढ इच्छाशक्तिको मूर्त रूप हो।”